EV Sanlab Learning Logo
TR

|

EN

Elektrikli Araçların Tarihi: İlk Elektrikli Araba

Elektrikli araçlar son yıllarda sokaklarda daha sık görülmeye başlasa da, bu yenilikçi ulaşımın tarihi 19. yüzyıla kadar uzanıyor. Bu yazıda, elektrikli araçların ilk tarihini ele alacağız.

Elektrikli Araçların Tarihi: İlk Elektrikli Araba Ne Zaman Kim Tarafından İcat Edildi?

1894 yılında, Pedro Salom ve Henry G. Morris tarafından Philadelphia'da üretilen Electrobat, "dünyanın ilk elektrikli otomobili" olarak kabul edilir. Ancak, elektrikli araçların tarihi 19. yüzyılın başlarına kadar uzanmaktadır ve Robert Anderson ve Thomas Davenport gibi öncülerin çalışmalarıyla daha da geriye gitmektedir.

İlk Elektrikli Araç

Son yıllarda elektrikli araçlar (EA) giderek artan popülerlikleriyle modern ulaşım endüstrisinde devrim yaratıyor. Ancak elektrikli araçların tarihi, 19. yüzyılın başlarına kadar uzanan ve insanlığın teknolojik ilerlemeye olan tutkusunu yansıtan bir hikayedir.

Elektrikli araçların tarihi, endüstri devriminin başlangıcına dayanır. 1830'ların başlarında ortaya çıkan bu yenilikçi taşıtlar, o dönemin teknolojik atılımlarını temsil ediyordu.

Ancak, pil teknolojisinin sınırlamaları, elektrikli araçların yaygınlaşmasını engelleyen en büyük faktördü. İlk bataryalar, günümüzdeki lityum iyon piller kadar güçlü değildi ve sınırlı bir menzil sunuyordu. Bu nedenle, elektrikli araçlar genellikle şehir içi ulaşımda tercih ediliyordu. Küçük ve hafif yapıları, dar sokaklarda manevra yapmayı kolaylaştırırken, sessiz motorları da şehir yaşamında çevre dostu bir alternatif sunuyordu.

Electrobat Genel kabul gören bilgilere göre, ilk elektrikli araba, 1894 yılında Pedro Salom ve Henry G. Morris tarafından Philadelphia'da üretilen Electrobat modelidir. Bu araç, 15 km/saat hıza ulaşabilen ve tek seferde 40 km yol kat edebilen iki kişilik bir vagondu. Electrobat, kurşun-asit pillerle çalışıyordu ve şarj edilmesi yaklaşık 10 saat sürüyordu.

Türkiye’de 2023 Elektrikli Araç Satış Rakamları

Türkiye 2023 elektrikli araç satış rakamlarında rekor kırdı. Son yıllarda artan trend bu sene de devam ederek, 2023'te toplam 80 bin 43 adet elektrik motorlu araç satışı gerçekleşti. Bu rakam, 2022 yılına kıyasla %844'lük bir büyümeyi temsil ediyor ve elektrikli araçların Türkiye otomobil pazarındaki payını önemli ölçüde artırıyor.

Bu muazzam artışın arkasında yatan en önemli etkenlerden biri TOGG'un satışa çıkışı ve Tesla'nın Türkiye pazarına girişi oldu.

2023 elektrikli araç satış rakamları, Türkiye'nin elektrikli mobiliteye hızlı bir geçiş yaptığının açık bir göstergesi.

Bu artışın önümüzdeki yıllarda da devam etmesi bekleniyor. Devlet teşvikleri, artan model çeşitliliği ve gelişen şarj altyapısı gibi faktörler, elektrikli araçların Türkiye'de daha da yaygınlaşmasına katkıda bulunacak.

İlk elektrikli aracın yanında poz veren bir grup insanı içeren görsel.
Müzede sergilenen eski yıllara ait elektrikli bir aracı içeren görsel.

İlk Elektrikli Araçların Özellikleri

İlk elektrikli araçlar, günümüzdeki elektrikli araçlardan bazı önemli farklara sahipti.

Menzil: İlk elektrikli araçların menzilleri oldukça düşüktü. Tek seferde 40-80 km yol kat edebilen bu araçlar, uzun yolculuklar için uygun değildi.

Hız: İlk elektrikli araçların hızları da oldukça düşüktü. Saatte 15-30 km hızla gidebiliyordu ve şehir içi trafikte kullanıma uygundu.

Şarj Süresi: Şarj süreleri modele göre değişse de uzun bir zaman alıyordu. Bu süre 10 saate kadar çıkabiliyordu.

Bataryalar: İlk elektrikli araçlarda kurşun-asit piller kullanılıyordu. Piller ağır ve hacimli olmanın yanı sıra, kısa ömürlüydü.

Öncüler ve Modeller

Electrobat'ın başarısı, diğer mucit ve mühendisleri de elektrikli araçlar üzerinde çalışmaya teşvik etti. 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında, birçok elektrikli araç modeli üretildi. Öncüler arasında Robert Anderson, Thomas Parker, William Morrison ve Ferdinand Porsche gibi isimler yer alıyor.

O dönemde üretilen elektrikli araçlar, menzil ve hız bakımından Electrobat'tan daha gelişmiş olsa da, benzinli ve dizel araçlara kıyasla hala yetersiz kalıyordu. Buna rağmen, elektrikli araçlar, şehir içi ulaşım için pratik bir çözüm sunuyordu.

Bazı Öncü Modeller

1897: Columbia Electric Landaulet: Alexander Winton tarafından üretilen araç, saatte 32 km hıza ulaşabilen ve 64 km menzile sahip olan 4 kişilik bir lüks otomobildi. Landaulet, elektrikli araçların da lüks ve konforlu olabileceğini gösteren ilk modellerden biridir.

1900: Baker Electric: Walter C. Baker tarafından üretilmişti. O dönemde oldukça popüler olan bir modeldi. Baker Electric, 40 km menzile sahipti ve şehir içi ulaşım için ideal bir araç olarak kabul edildi.

1902: Studebaker Electric: Studebaker tarafından üretildi ve ticari bir başarı yakalayan ilk elektrikli araçlardan biri oldu. Studebaker Electric, taksiler ve teslimat araçları olarak kullanıldı.

1908: Detroit Electric: Detroit Electric, o dönemde en popüler elektrikli araç markalarından biriydi. Detroit Electric, farklı modellerde elektrikli araçlar üretti ve araçlar ABD'nin birçok şehrinde kullanıldı.

1911: Waverley Model 50: Waverley Electric Vehicle Company tarafından üretilen araç, saatte 80 km hıza ulaşabilen ve 160 km menzile sahip olan nadir bir araçtı. Waverley Model 50, o dönemdeki en hızlı elektrikli araçlardan biriydi.

İlk Elektrikli Araçların Özellikleri

Yüzyılın başlarına gelindiğinde, içten yanmalı motorlar (İYM) elektrikli araçları gölgede bırakarak endüstride devrim yarattılar. Sanayi Devrimi'nin ardından, petrolün keşfi ve rafine edilmesiyle birlikte İYM'ler, ekonomik ve güçlü bir seçenek olarak ortaya çıktı. Benzin ve dizel gibi yakıtların ucuz ve bol olması, İYM'li araçların yaygınlaşmasını hızlandırdı.

Bu dönemde elektrikli arabalar da hala bir alternatif olarak varlığını sürdürüyordu. Ancak, İYM'li araçlar, daha uzun menzil ve hızlı dolum gibi avantajlar sunarak genel olarak daha popüler hale geldi.

İlk elektrikli araba özelliği olan arabalardan birini sürmekte olan bir hanımefendiye ait görsel.
Elektrikli aracını şarj eden bir hanımefendiye ait bir görsel.